Oddiy Python bilan
murakkab masalalar.
Masalani bosqichlarga ajrating. Faqat o‘zgaruvchilar va arifmetik amallar bilan pul, vaqt, ishlab chiqarish va harakat hisoblarini yeching.
b = 5
natija = a * 2 + b
print(natija)
Topshiriqlarni yarating
Bir xil ism, guruh, raqam va sozlamalar bir xil variantni beradi. Keyingi to‘plamda sonlar va mashqlar yangilanadi.
Buyurtma hisobini bir nechta bosqichda yechish
Do‘kon 18 ta daftarni 12 500 so‘mdan va 12 ta ruchkani 8 000 so‘mdan sotdi. Jami xariddan 10% chegirma beriladi. Chegirmadan keyingi summaga 2% xizmat haqi qo‘shiladi. Yetkazish 15 000 so‘m. Xaridor 400 000 so‘m berdi. Boshlang‘ich summa, chegirma, xizmat haqi, yakuniy to‘lov va qaytimni toping.
| Bosqich | Hisoblash | Natija, so‘m |
|---|---|---|
| 1. Mahsulotlar summasi | 18 × 12 500 + 12 × 8 000 | 321 000 |
| 2. Chegirma | 321 000 × 10 / 100 | 32 100 |
| 3. Chegirmadan keyin | 321 000 − 32 100 | 288 900 |
| 4. Xizmat haqi | 288 900 × 2 / 100 | 5 778 |
| 5. Yakuniy to‘lov | 288 900 + 5 778 + 15 000 | 309 678 |
| 6. Qaytim | 400 000 − 309 678 | 90 322 |
Python yechimi
Kutilgan natijalar
321000 32100.0 5778.0 309678.0 90322.0
Tekshiruv: yakuniy to‘lov + qaytim = 400 000. Chegirma summasi + chegirmadan keyingi summa = boshlang‘ich summa.
Masalani yechish usuli
Avval kirish ma’lumotlari va chiqish natijalarini yozing. Keyin har bir oraliq natijaga ma’noli nom bering. Foiz qaysi summadan olinayotganini va birliklar bir xilligini tekshiring. Yakunda natijani teskari hisob yoki tenglik bilan tekshiring.
Kod bilan tajriba qiling
O‘quv tekshiruvchisi faqat sonlar, o‘zgaruvchi = ifoda, qavslar, + − * / // % ** va print() ni tushunadi. Bu to‘liq Python muhiti emas. input(), matnli qiymatlar, if, sikl, funksiya va import ishlatilmaydi.
Natija
Ishga tushiring yoki bir qadamdan kuzating.
O‘zgaruvchilar holati
Ro‘yxatdan alohida variantlar
Har qatorda bitta o‘quvchi ismi. Mavzu, daraja, topshiriqlar soni va to‘plam raqami “Mashqlar” bo‘limidagi tanlovlardan olinadi.
1–50 o‘quvchi. Hisob yoki parol talab qilinmaydi. Javoblar kaliti o‘qituvchiga qulaylik uchun berilgan, u parol bilan yopilmagan.
Yaratilgan variantlar
Kerakli bilimlar
4–5-darajalarda bir-biriga bog‘liq ko‘p bosqichli masalalar beriladi. Kattaroq daraja tanlash uchun yangi Python konstruksiyalarini bilish shart emas. Bu mashqlar sonli o‘zgaruvchilar va arifmetik amallarga mo‘ljallangan. Koddagi qatorlar yuqoridan pastga bajariladi. print() hisoblangan sonni ekranga chiqaradi.
| Yozilishi | Vazifasi | Misol |
|---|---|---|
| a = 7 | a ga qiymat berish | a endi 7 |
| + va − | Qo‘shish va ayirish | 7 + 3 = 10 |
| * | Ko‘paytirish | 7 * 3 = 21 |
| / | Oddiy bo‘lish | 7 / 2 → 3.5 |
| // | Pastga yaxlitlangan bo‘linma | 7 // 2 → 3 |
| % | Bo‘lish qoldig‘i | 7 % 2 → 1 |
| ** | Darajaga ko‘tarish | 3 ** 2 → 9 |
Amallar tartibi
Avval qavslar, keyin daraja, undan keyin ko‘paytirish va bo‘lish, oxirida qo‘shish va ayirish bajariladi. Bir xil ustuvorlikdagi oddiy amallar chapdan o‘ngga bajariladi. Darajalar o‘ngdan birikadi: 2 ** 3 ** 2 = 2 ** 9.
Manfiy sonlar
−7 // 3 = −3, −7 % 3 = 2. Shuningdek, −3 ** 2 = −9, (−3) ** 2 = 9. Bunday misollar uchinchi darajada uchraydi.
Javob yozish
Natijalar maydoniga faqat sonlarni tartib bilan, yangi qatorda yoki bo‘shliq bilan ajratib yozing. Kasr uchun nuqta ishlating. Son qiymati tekshiriladi: 5 va 5.0 bir xil javob hisoblanadi. Yozilgan kod har bir mashqning uchta kirish to‘plamida tekshiriladi.
Berilgan o‘zgaruvchilar
Kod yozish mashqida boshlang‘ich o‘zgaruvchilar tekshiruvchi tomonidan tayyor beriladi. Ularni qayta belgilamang. Faqat hisoblash va print() qismini yozing. Kod javobini .py qilib yuklab olib, boshlang‘ich qiymatlari bilan Python’da ham ishlatishingiz mumkin.
Sonli solishtirish toleransi: 10⁻⁷ yoki javob modulining 10⁻⁷ qismi. O‘quv tekshiruvchisida son moduli 10¹² dan oshmasin, daraja ko‘rsatkichi −16…16 oralig‘ida bo‘lsin.
Saqlangan ishlar
Ushbu brauzerda saqlangan mashqlar. O‘qituvchiga natijali hisobot yoki JSON faylini yuborish mumkin.